Kodeks etyczny instruktora

KODEKS ETYKI INSTRUKTORA NAUKI JAZDY I PRZEDSIĘBIORCY OŚRODKA SZKOLENIA KIEROWCÓW

W OSK OMNIBUS GARLACZ SP. Z O. O.

PREAMBUŁA

Niniejszy Kodeks Etyki określa standardy postępowania Instruktora Nauki Jazdy oraz Przedsiębiorcy prowadzącego Ośrodek Szkolenia Kierowców, mające na celu zapewnienie wysokiej jakości, rzetelności i bezpieczeństwa procesu przygotowania kandydatów na kierowców.

Zawód instruktora nauki jazdy ma szczególny charakter społeczny. Jego wykonywanie wiąże się nie tylko z przekazywaniem wiedzy i kształtowaniem umiejętności niezbędnych do uzyskania uprawnień do kierowania pojazdami, lecz również z wychowywaniem przyszłych uczestników ruchu drogowego do odpowiedzialnego, kulturalnego i zgodnego z prawem zachowania.

Instruktor, mając wpływ na kształtowanie postaw przyszłego kierowcy, powinien być świadomy, że jego zachowanie stanowi dla kursanta przykład i element procesu wychowawczego. Kompetencje zawodowe, kultura osobista, odpowiedzialność, cierpliwość i poszanowanie godności człowieka powinny stanowić podstawę wykonywania tego zawodu.

Przedsiębiorca prowadzący Ośrodek Szkolenia Kierowców odpowiada za tworzenie warunków organizacyjnych, kadrowych i technicznych sprzyjających prawidłowemu, bezpiecznemu i etycznemu prowadzeniu szkolenia. Powinien zapewnić instruktorom warunki umożliwiające wykonywanie ich obowiązków z należytą starannością oraz dbać o uczciwość i przejrzystość relacji z kursantami.

Kodeks opiera się w szczególności na wartościach takich jak: bezpieczeństwo, odpowiedzialność, uczciwość, rzetelność, szacunek dla człowieka, bezstronność, profesjonalizm, kultura osobista oraz poszanowanie przepisów prawa.

Celem Kodeksu nie jest wyłącznie wskazanie zachowań niedopuszczalnych, lecz przede wszystkim stworzenie standardu profesjonalnego i odpowiedzialnego wykonywania zawodu instruktora nauki jazdy oraz prowadzenia działalności w zakresie szkolenia kierowców. 

ROZDZIAŁ I

ZASADY OGÓLNE

1. Zasada odpowiedzialności

  1. Instruktor oraz przedsiębiorca OSK są świadomi szczególnej odpowiedzialności związanej z przygotowaniem przyszłych kierowców do uczestnictwa w ruchu drogowym.
  2. Dobro i bezpieczeństwo kursanta oraz bezpieczeństwo innych uczestników ruchu drogowego mają pierwszeństwo przed interesem ekonomicznym, wygodą lub doraźnym interesem organizacyjnym.
  3. Instruktor wykonuje swoje obowiązki z należytą starannością, wykorzystując posiadaną wiedzę, doświadczenie i umiejętności.
  4. Przedsiębiorca OSK organizuje proces szkolenia w sposób zapewniający możliwość jego prawidłowego i bezpiecznego prowadzenia.

2. Zasada zgodności z prawem

  1. Instruktor i przedsiębiorca OSK przestrzegają obowiązujących przepisów prawa dotyczących szkolenia kandydatów na kierowców oraz bezpieczeństwa ruchu drogowego.
  2. Niedopuszczalne jest podejmowanie działań mających na celu obejście przepisów lub uzyskanie korzyści poprzez ich naruszenie.
  3. Instruktor nie może nakłaniać kursanta do zachowań sprzecznych z przepisami ruchu drogowego.
  4. W przypadku wystąpienia konfliktu pomiędzy interesem ekonomicznym a wymogami bezpieczeństwa lub prawa pierwszeństwo mają bezpieczeństwo i zgodność z prawem.

3. Zasada profesjonalizmu

  1. Instruktor stale podnosi swoje kwalifikacje zawodowe i aktualizuje wiedzę dotyczącą:
    1. przepisów ruchu drogowego;
    2. techniki kierowania pojazdem;
    3. metodyki nauczania;
    4. bezpieczeństwa ruchu drogowego;
    5. psychologicznych i pedagogicznych aspektów szkolenia kierowców.
  2. Instruktor powinien dostosowywać metody nauczania do indywidualnych możliwości, potrzeb i poziomu przygotowania kursanta.
  3. Przedsiębiorca OSK powinien wspierać rozwój zawodowy kadry instruktorskiej.

4. Zasada szacunku dla godności kursanta

  1. Każdy kursant traktowany jest z szacunkiem, życzliwością i poszanowaniem jego godności osobistej.
  2. Niedopuszczalne są w szczególności:
    1. wyśmiewanie kursanta;
    2. poniżanie lub zawstydzanie;
    3. używanie obraźliwych lub wulgarnych określeń;
    4. krzyk i agresja słowna;
    5. groźby lub zastraszanie;
    6. dyskryminowanie z jakiejkolwiek przyczyny.
  3. Instruktor powinien pamiętać, że popełnianie błędów jest naturalnym elementem procesu uczenia się.

5. Zasada uczciwości i rzetelności

  1. Informacje przekazywane kursantom powinny być prawdziwe, jasne i kompletne.
  2. Instruktor nie może celowo wprowadzać kursanta w błąd w celu uzyskania dodatkowego wynagrodzenia lub przedłużenia szkolenia.
  3. Ocena postępów kursanta powinna być obiektywna i oparta na rzeczywistych umiejętnościach.
  4. Niedopuszczalne jest gwarantowanie zdania egzaminu państwowego lub sugerowanie, że wynik egzaminu można zapewnić poprzez nieformalny wpływ na jego przebieg.

6. Zasada bezstronności

  1. Instruktor ocenia postępy kursanta wyłącznie na podstawie jego wiedzy, umiejętności  i zachowania podczas szkolenia.
  2. Na ocenę kursanta nie mogą wpływać jego:
    1. płeć;
    2. wiek;
    3. pochodzenie;
    4. sytuacja materialna;
    5. światopogląd;
    6. niepełnosprawność lub szczególne potrzeby;
    7. wygląd;
    8. status społeczny.
  3. Instruktor powinien stosować wobec wszystkich kursantów porównywalne standardy profesjonalnego postępowania, z uwzględnieniem indywidualizacji procesu nauczania.

7. Zasada odpowiedzialności za przykład osobisty

  1. Instruktor jest świadomy, że jego zachowanie podczas zajęć stanowi wzorzec dla kursanta.
  2. Instruktor powinien przestrzegać przepisów ruchu drogowego również wtedy, gdy jego zachowanie nie jest bezpośrednio oceniane przez kursanta.
  3. Instruktor powinien prezentować kulturę jazdy, szacunek dla innych uczestników ruchu i opanowanie w sytuacjach stresowych.
  4. Niedopuszczalne jest kształtowanie u kursanta przekonania, że przepisy ruchu drogowego można lekceważyć, jeżeli pozwalają na to okoliczności.

ROZDZIAŁ II

SZCZEGÓŁOWE ZASADY POSTĘPOWANIA PEDAGOGICZNEGO W NAUCZANIU KANDYDATÓW NA KIEROWCÓW

8. Podmiotowe traktowanie kursanta

  1. Kursant jest podmiotem procesu szkolenia, a nie wyłącznie odbiorcą usługi.
  2. Instruktor powinien rozpoznawać indywidualne potrzeby edukacyjne kursanta i odpowiednio dobierać sposób prowadzenia zajęć.
  3. Instruktor powinien umożliwiać kursantowi zadawanie pytań, wyrażanie wątpliwości oraz zgłaszanie trudności.
  4. Kursant powinien otrzymywać informacje pozwalające mu zrozumieć, czego się uczy, dlaczego określone zachowanie jest prawidłowe oraz jakie konsekwencje może mieć popełnienie błędu.

9. Bezpieczne warunki nauki

  1. Bezpieczeństwo jest nadrzędnym kryterium organizacji i prowadzenia zajęć praktycznych.
  2. Instruktor powinien przewidywać sytuacje mogące powodować zagrożenie i odpowiednio wcześnie podejmować działania zapobiegawcze.
  3. Instruktor nie powinien dopuszczać do sytuacji, w której stopień trudności ćwiczenia przekracza aktualne możliwości kursanta w sposób stwarzający nieuzasadnione zagrożenie.
  4. Błędy kursanta powinny być wykorzystywane jako element procesu edukacyjnego, o ile ich wystąpienie nie powoduje niedopuszczalnego zagrożenia.

10. Indywidualizacja procesu nauczania

  1. Instruktor uwzględnia różnice w tempie uczenia się, doświadczeniu, predyspozycjach i sposobie przyswajania wiedzy przez poszczególnych kursantów.
  2. Instruktor nie powinien porównywać kursanta z innymi osobami w sposób prowadzący do jego zawstydzenia lub obniżenia poczucia własnej wartości.
  3. W przypadku trudności w nauce instruktor powinien w pierwszej kolejności poszukiwać przyczyn trudności oraz odpowiednich metod ich przezwyciężenia.
  4. W razie potrzeby instruktor powinien poinformować kursanta o konieczności poświęcenia dodatkowego czasu na opanowanie określonych umiejętności.

11. Informacja zwrotna i ocenianie

  1. Informacja zwrotna powinna być:
    1. rzeczowa;
    2. konkretna;
    3. zrozumiała;
    4. adekwatna do poziomu kursanta;
    5. ukierunkowana na poprawę umiejętności.
  2. Krytyka powinna dotyczyć zachowania lub wykonania określonego zadania, a nie cech osobistych kursanta.
  3. Instruktor powinien wskazywać nie tylko błędy, ale również sposoby ich poprawienia.
  4. W miarę możliwości należy wzmacniać prawidłowe zachowania i postępy kursanta.

12. Budowanie samodzielności kierowcy

  1. Celem szkolenia jest nie tylko przygotowanie kursanta do egzaminu, lecz przede wszystkim przygotowanie go do samodzielnego, bezpiecznego i odpowiedzialnego uczestnictwa w ruchu drogowym.
  2. Instruktor powinien stopniowo ograniczać pomoc udzielaną kursantowi, odpowiednio do wzrostu jego kompetencji.
  3. Instruktor powinien zachęcać kursanta do samodzielnego:
    1. obserwowania sytuacji na drodze;
    2. przewidywania zagrożeń;
    3. podejmowania decyzji;
    4. oceniania ryzyka;
    5. planowania toru i sposobu jazdy.
  4. Niedopuszczalne jest utrwalanie zależności kursanta od ciągłych podpowiedzi instruktora.

13. Kształtowanie postaw odpowiedzialnego kierowcy

  1. Instruktor powinien kształtować u kursanta świadomość odpowiedzialności za życie i zdrowie własne oraz innych uczestników ruchu.
  2. W procesie szkolenia należy zwracać uwagę na:
    1. przewidywanie zagrożeń;
    2. kulturę jazdy;
    3. szacunek dla pieszych, rowerzystów i innych kierujących;
    4. dostosowanie prędkości do warunków;
    5. konsekwencje podejmowania ryzykownych zachowań;
    6. znaczenie koncentracji i odpowiedzialności za stan psychofizyczny kierowcy.
  3. Instruktor powinien przeciwdziałać utrwalaniu przekonania, że „dobry kierowca” to osoba jeżdżąca szybko, agresywnie lub ryzykownie.

14. Postępowanie wobec błędów i niepowodzeń kursanta

  1. Błąd podczas nauki należy traktować jako informację o obszarze wymagającym dalszej pracy.
  2. Reakcja instruktora na błąd powinna być proporcjonalna do jego znaczenia i zagrożenia.
  3. W sytuacji zagrożenia instruktor może i powinien zareagować stanowczo w celu zapewnienia bezpieczeństwa, jednak po ustaniu zagrożenia powinien wyjaśnić kursantowi przyczynę interwencji.
  4. Niepowodzenie na egzaminie nie może być podstawą do ośmieszania lub poniżania kursanta.
  5. Instruktor powinien pomóc kursantowi przeanalizować przyczyny niepowodzenia oraz określić obszary wymagające dalszego doskonalenia.

15. Relacja instruktor–kursant

  1. Relacja pomiędzy instruktorem a kursantem powinna mieć charakter profesjonalny, oparty na wzajemnym szacunku i zaufaniu.
  2. Instruktor powinien zachowywać odpowiednie granice zawodowe.
  3. Niedopuszczalne jest wykorzystywanie zależności zawodowej do uzyskiwania korzyści osobistych, materialnych lub innych.
  4. Instruktor powinien unikać zachowań mogących prowadzić do konfliktu interesów lub naruszenia zaufania kursanta.

16. Szczególna ochrona osób wymagających indywidualnego podejścia

  1. Instruktor powinien wykazywać szczególną cierpliwość i empatię wobec osób, które z przyczyn obiektywnych wymagają indywidualizacji procesu szkolenia.
  2. Szczególne potrzeby kursanta nie mogą stanowić podstawy do jego dyskryminowania, wyśmiewania ani obniżania standardu szacunku.
  3. Instruktor powinien, w granicach swoich kompetencji, dostosować sposób komunikacji i metody nauczania do możliwości kursanta.

17. Zakaz nauczania zachowań nieetycznych

  1. Instruktor nie może świadomie przekazywać kursantowi wzorców zachowania sprzecznych  z zasadami bezpieczeństwa, kultury ruchu drogowego lub obowiązującymi przepisami.
  2. Niedopuszczalne jest w szczególności promowanie:
    1. agresywnej jazdy;
    2. przekraczania prędkości jako sposobu na „sprawne” poruszanie się;
    3. lekceważenia pierwszeństwa;
    4. wymuszania zachowania innych uczestników ruchu;
    5. korzystania z telefonu podczas kierowania pojazdem;
    6. prowadzenia pojazdu w stanie ograniczonej sprawności psychofizycznej;
    7. innych zachowań zwiększających ryzyko wypadku.

18. Etyka przedsiębiorcy OSK

  1. Przedsiębiorca OSK prowadzi działalność w sposób uczciwy, transparentny i odpowiedzialny społecznie.
  2. Informacje dotyczące oferty, ceny, zakresu szkolenia, warunków uczestnictwa oraz dodatkowych opłat powinny być przedstawiane jasno i rzetelnie.
  3. Przedsiębiorca nie powinien stosować praktyk mających na celu wykorzystanie braku doświadczenia lub wiedzy kursanta.
  4. Przedsiębiorca powinien zapewnić instruktorom warunki umożliwiające prowadzenie szkolenia z należytą starannością.
  5. Niedopuszczalne jest wywieranie na instruktorów nacisku ekonomicznego lub organizacyjnego, który mógłby prowadzić do obniżenia jakości albo bezpieczeństwa szkolenia.
  6. Przedsiębiorca powinien reagować na uzasadnione skargi i sygnały dotyczące jakości szkolenia oraz zachowania personelu.

19. Odpowiedzialność za jakość szkolenia

  1. Instruktor ponosi odpowiedzialność zawodową za sposób prowadzenia powierzonych mu zajęć, w zakresie wynikającym z obowiązujących przepisów oraz zasad wykonywania zawodu.
  2. Przedsiębiorca OSK odpowiada za stworzenie warunków organizacyjnych umożliwiających prawidłową realizację procesu szkolenia.
  3. Obie strony powinny współpracować w celu ciągłego podnoszenia jakości szkolenia i bezpieczeństwa ruchu drogowego.

20. Postanowienia końcowe

  1. Kodeks stanowi zbiór zasad etycznych wyznaczających standard profesjonalnego postępowania instruktora nauki jazdy oraz przedsiębiorcy OSK.
  2. Przestrzeganie Kodeksu powinno służyć budowaniu zaufania do zawodu instruktora oraz podnoszeniu jakości szkolenia kandydatów na kierowców.
  3. W przypadku wątpliwości dotyczących właściwego postępowania należy kierować się w szczególności bezpieczeństwem, dobrem kursanta, poszanowaniem jego godności, uczciwością oraz zasadą odpowiedzialności za innych uczestników ruchu drogowego.
  4. Kodeks powinien być poddawany okresowemu przeglądowi i aktualizowany w przypadku zmian przepisów, standardów szkolenia lub potrzeb wynikających z praktyki zawodowej.